Image_art

Ευρωπαϊκή Ένωση: Το χρήμα και η ΕΕ

 

Για τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της ΕΕ κάθε κράτος μέλος καταβάλλει ένα ποσοστό του ακαθάριστου εθνικού του προϊόντος. Τα κονδύλια του προϋπολογισμού διατίθενται για πληθώρα σκοπών, όπως η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου στις φτωχότερες περιφέρειες και η επισιτιστική ασφάλεια. Το ευρώ είναι το κοινό νόμισμα των περισσοτέρων κρατών μελών της ΕΕ.

Έσοδα/εισόδημα

Η ΕΕ έχει διάφορες πηγές εισοδήματος. Δεν είναι απολύτως εξαρτημένη από τις συνεισφορές των κρατών μελών, αλλά έχει και τους δικούς της πόρους, δηλαδή τους εισαγωγικούς δασμούς που επιβάλλονται στα προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες, καθώς και ένα ποσοστό του φόρου προστιθεμένης αξίας που εισπράττει κάθε χώρα.

Η ΕΕ έχει διάφορες πηγές εισοδήματος για τη χρηματοδότηση των διοικητικών υπηρεσιών και των δραστηριοτήτων της καθώς και για την επίτευξη των στόχων της που αφορούν τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ περιφερειών και αναπτυσσόμενων αγροτικών περιοχών. Τα κράτη μέλη συγκεντρώνουν τα χρήματα για λογαριασμό της ΕΕ.

Οι τρεις κύριες πηγές εισοδήματος είναι οι εξής:

  • το 0,73% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος κάθε κράτους μέλους. Οι σχετικές εισφορές όλων των κρατών μελών αντιστοιχούν στα δύο τρίτα του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η βασική αρχή για τον υπολογισμό της συνεισφοράς κάθε κράτους μέλους της ΕΕ είναι η αλληλεγγύη και η ικανότητα πληρωμής. Ωστόσο, αν η συνεισφορά αυτή δυσχεραίνει υπερβολικά κάποιες χώρες, είναι δυνατό να γίνουν αναπροσαρμογές.

  • οι αποκαλούμενοι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι, δηλαδή κυρίως οι δασμοί που επιβάλλονται σε προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες

  • ένα ποσοστό των εσόδων από τον εναρμονισμένο φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).

Η ΕΕ εισπράττει επίσης φόρους που καταβάλλει το προσωπικό των οργάνων της επί των μισθών, συνεισφορές τρίτων χωρών σε προγράμματα της ΕΕ και πρόστιμα που επιβάλλονται σε εταιρείες που παραβιάζουν τους κανόνες και τις ρυθμίσεις της ΕΕ.

 

Δαπάνες

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ χρηματοδοτεί ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από την αγροτική ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος μέχρι την προστασία των εξωτερικών συνόρων και την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. H Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμμετέχουν στον καθορισμό του μεγέθους του προϋπολογισμού και του τρόπου κατανομής των δαπανών. Ωστόσο, την ευθύνη για τις πραγματικές δαπάνες έχουν τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Επιτροπή.

 

Σχέδιο προϋπολογισμού

Τον προϋπολογισμό καταρτίζουν από κοινού η Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή υποβάλλει ένα σχέδιο δαπανών προς εξέταση στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Τα δύο αυτά όργανα μπορούν να τροποποιήσουν το σχέδιο και, αν διαφωνούν, να αναζητήσουν συμβιβαστική λύση.

Ο προϋπολογισμός κάθε έτους εντάσσεται σ' ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο δαπανών γνωστό ως "δημοσιονομικό πλαίσιο". Πρόκειται για ένα επταετές πλαίσιο, που σήμερα καλύπτει την περίοδο 2007 -2013 και επιτρέπει στην ΕΕ να σχεδιάζει αποτελεσματικά τα προγράμματα δαπανών αρκετά χρόνια πριν.

 

Διαχείριση των κεφαλαίων της ΕΕ

Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την κατανομή των δαπανών του προϋπολογισμού. Ωστόσο, το 76% των κονδυλίων της Ένωσης το διαχειρίζονται τα κράτη μέλη της ΕΕ. Σε περιπτώσεις απάτης ή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, η Επιτροπή συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και τα κράτη μέλη της ΕΕ για να επιτύχει επιστροφή των καταβληθέντων ποσών. Για να εξασφαλιστεί η διαφάνεια, παρέχονται στο κοινό πληροφορίες για τους δικαιούχους κεφαλαίων της ΕΕ.

 

Πώς δαπανώνται τα χρήματα;

Υπάρχουν γενικά πέντε τομείς δαπανών στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Σήμερα το μεγαλύτερο μερίδιο αναλογεί στη δημιουργία ανάπτυξης και θέσεων εργασίας και στη μείωση των οικονομικών διαφορών μεταξύ των περιφερειών. Ένα άλλο μεγάλο μερίδιο διατίθεται για τη γεωργία, την αγροτική ανάπτυξη, την αλιεία και την προστασία του περιβάλλοντος. Άλλες δαπάνες αφορούν την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης μετανάστευσης.

 

Ευρώ/νομισματική ένωση

Το ευρώ, η πιο χειροπιαστή απόδειξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, είναι το κοινό νόμισμα 17 κρατών μελών της ΕΕ (σε σύνολο 27) και χρησιμοποιείται από 327 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε μέρα. Τα πλεονεκτήματα του κοινού νομίσματος γίνονται αμέσως αντιληπτά από οποιονδήποτε ταξιδεύει στο εξωτερικό ή πραγματοποιεί ηλεκτρονικές αγορές από δικτυακούς τόπους που έχουν τη βάση τους σε άλλη χώρα της ΕΕ.

 

Νομισματική συνεργασία στην ΕΕ

Η Οικονομική και Νομισματική Ένωση προϋποθέτει τον συντονισμό των οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών, την ύπαρξη κοινής νομισματικής πολιτικής και κοινού νομίσματος, του ευρώ. Το ευρώ άρχισε να χρησιμοποιείται την 1η Ιανουαρίου 1999 ως εικονικό νόμισμα για πληρωμές χωρίς μετρητά και για λογιστικούς σκοπούς. Τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα άρχισαν να κυκλοφορούν την 1η Ιανουαρίου 2002.

Χρήση

Το ευρώ (€ ) είναι το επίσημο νόμισμα των 19 από τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτά τα κράτη μέλη, που όλα μαζί αποτελούν την ευρωζώνη , είναι τα εξής:

  • Αυστρία

  • Βέλγιο

  • Κύπρος

  • Εσθονία

  • Φινλανδία

  • Γαλλία

  • Γερμανία

  • Ελλάδα

  • Ιρλανδία

  • Iταλία

  • Λετονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεμβούργο

  • Μάλτα

  • Κάτω Χώρες (Ολλανδία)

  • Πορτογαλία

  • Σλοβακία

  • Σλοβενία

  • Ισπανία

Περισσότεροι από 175 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο χρησιμοποιούν νομίσματα που συνδέονται σταθερά με το ευρώ.

 

Σκοπιμότητα του ευρώ

Ένα κοινό νόμισμα προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα, όπως η κατάργηση των συναλλαγματικών διακυμάνσεων και των συναλλαγματικών προμηθειών. Επειδή το διασυνοριακό εμπόριο γίνεται ευκολότερο για τις επιχειρήσεις και η οικονομία είναι πιο σταθερή, επιτυγχάνεται ανάπτυξη και προσφέρονται περισσότερες επιλογές στους καταναλωτές. Ένα κοινό νόμισμα ενθαρρύνει επίσης τους ανθρώπους να ταξιδεύουν και να πραγματοποιούν αγορές σε άλλες χώρες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το ευρώ αυξάνει την επιρροή της ΕΕ, καθώς είναι το δεύτερο σημαντικότερο διεθνές νόμισμα μετά το αμερικανικό δολάριο.

 

Διαχείριση του ευρώ

Η ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των νομισματικών ζητημάτων στην ΕΕ. Κύριος στόχος της είναι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Η ΕΚΤ καθορίζει επίσης ορισμένα βασικά επιτόκια για την ευρωζώνη. Αν και οι φόροι εξακολουθούν να επιβάλλονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ και κάθε κράτος καταρτίζει μόνο του τον προϋπολογισμό του, οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν συμφωνήσει κοινούς κανόνες για τα δημόσια οικονομικά, ώστε να είναι σε θέση να συντονίζουν τις δραστηριότητές τους με στόχο τη σταθερότητα, την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Ένωση

2.jpg